A mund ta ndryshojë Kosova marrëveshjen ndërkombëtare për Specialen vetëm përmes një ligji?

Kuvendi i Kosovës ka miratuar ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara, por miratimi i një ligji vendor nuk nënkupton automatikisht ndryshimin e marrëveshjes ndërkombëtare mes Kosovës dhe Bashkimit Evropian, mbi të cilën është krijuar Specialja.

Radio Evropa e Lirë raporton se marrëveshja Kosovë-BE për Dhomat e Specializuara është instrument juridik ndërkombëtar dhe, sipas profesorit të së drejtës ndërkombëtare në Universitetin e Prishtinës, Besfort Rrecaj, ajo mund të ndryshohet vetëm me pëlqimin e palëve.

“Kosova mund dhe duhet ta propozojë hapjen e negociatave me BE-në për ndryshimin e marrëveshjes, duke e përshtatur atë me ndryshimet e reja”, ka deklaruar Rrecaj për REL.

Kjo çështje është bërë veçanërisht e rëndësishme pasi Bashkimi Evropian, një ditë pas miratimit të ndryshimeve nga Kuvendi, u shpreh “thellësisht i shqetësuar”, duke vlerësuar se ndryshimet bien ndesh me obligimet ndërkombëtare të Kosovës.

Sipas REL-it, marrëveshja ndërmjet Kosovës dhe BE-së u krijua përmes Shkëmbimit të Letrave të vitit 2014 mes presidentes së atëhershme Atifete Jahjaga dhe përfaqësueses së lartë të BE-së, Catherine Ashton. Kuvendi i Kosovës e ratifikoi këtë dokument më 23 prill 2014, duke i dhënë statusin e marrëveshjes ndërkombëtare.

Një pikë tjetër e rëndësishme lidhet me përparësinë juridike. Kushtetuta e Kosovës përcakton se marrëveshjet ndërkombëtare të ratifikuara dhe normat juridikisht të detyrueshme të së drejtës ndërkombëtare kanë përparësi ndaj ligjeve të Kosovës. Për këtë arsye, sipas Rrecajt, nëse ligji i ri bie ndesh me marrëveshjen me BE-në, ligji vendor nuk mund të përdoret për ta tejkaluar atë.

Ndryshimet e miratuara nga Kuvendi prekin disa elemente të funksionimit të Speciales, përfshirë juridiksionin, periudhën kohore, dënimet dhe trajtimin e rasteve që do të mbeteshin jashtë kompetencës së saj.

Çështja tashmë pritet të jetë edhe në planin juridik e ndërkombëtar, pasi mbetet e paqartë se si do të zbatohet ligji i ri në raport me zotimet që Kosova ka marrë përmes marrëveshjes me BE-në.