Rezultatet preliminare të zgjedhjeve parlamentare të 7 qershorit tregojnë se asnjë subjekt politik nuk ka siguruar shumicën e nevojshme për të qeverisur i vetëm, duke e bërë të domosdoshëm krijimin e koalicioneve për formimin e institucioneve të reja.
Sipas të dhënave të publikuara nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ), të cilat ende nuk përfshijnë votat me kusht, votat nga diaspora dhe ato nga përfaqësitë diplomatike, Lëvizja Vetëvendosje (LVV) ka dalë forca e parë politike me 42.91 për qind të votave, shkruan Gazeta Stop.
Nëse këto rezultate konfirmohen edhe pas numërimit përfundimtar, LVV-ja pritet të ketë 48 deputetë në Kuvendin me 120 ulëse.
Partia Demokratike e Kosovës (PDK) renditet e dyta me 21.12 për qind të votave dhe pritet të ketë 24 deputetë. Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) ka siguruar 17.58 për qind të votave, që përkthehet në rreth 20 mandate, ndërsa Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) me 7.16 për qind pritet të ketë tetë deputetë.
Përveç partive shqiptare, Kuvendi i Kosovës ka edhe 20 ulëse të garantuara për komunitetet joshumicë – 10 për komunitetin serb dhe 10 për komunitetet e tjera.
Çfarë nënkuptojnë këto rezultate?
Për zgjedhjen e qeverisë nevojiten të paktën 61 vota në Kuvend.
Me 48 mandate, Vetëvendosje mbetet larg shumicës absolute dhe do të ketë nevojë për partnerë qeverisës ose për mbështetjen e deputetëve të komuniteteve joshumicë.
Një nga skenarët teorikë është bashkëpunimi ndërmjet LVV-së dhe LDK-së, i cili do të siguronte një shumicë të rehatshme parlamentare. Megjithatë, raportet ndërmjet dy partive kanë qenë të tensionuara që nga rrëzimi i qeverisë së përbashkët në vitin 2020.
Një mundësi tjetër do të ishte bashkimi i PDK-së, LDK-së dhe AAK-së. Së bashku ato do të kishin 52 deputetë dhe do të duhej të siguronin mbështetjen e deputetëve të komuniteteve joshumicë për të arritur shumicën e nevojshme.
Roli i komuniteteve joshumicë
Si në zgjedhjet e kaluara, deputetët e komuniteteve joshumicë mund të luajnë rol kyç në përcaktimin e shumicës parlamentare.
Mbështetja e tyre mund të jetë vendimtare jo vetëm për formimin e qeverisë, por edhe për zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit dhe për funksionimin e institucioneve gjatë mandatit të ardhshëm.
Rezultatet nuk janë ende përfundimtare
KQZ-ja ende nuk ka përfunduar numërimin e të gjitha votave. Votat me kusht, ato të diasporës dhe votat në përfaqësitë diplomatike mund të sjellin ndryshime në shpërndarjen përfundimtare të mandateve, megjithëse nuk pritet të ndryshojnë renditjen e partive kryesore.
Pavarësisht rezultatit final, zgjedhjet duket se kanë prodhuar një parlament pa shumicë të qartë, duke hapur rrugën për negociata politike që pritet të përcaktojnë përbërjen e qeverisë së ardhshme të Kosovës.